TERAPIA

Terapia pedagogiczna

Terapia pedagogiczna ukierunkowana jest na wszechstronny rozwój wychowanków, na ich potrzeby i ma  zindywidualizowany charakter. Program terapeutyczny obejmuje stymulację rozwoju  poznawczego, ruchowego , emocjonalno- społecznego i samoobsługi .  Nauczyciel  terapeuta realizuje zalecenia zawarte w orzeczeniach poradni Psychologiczno Pedagogicznej, dokonuje wyboru odpowiednich metod, form pracy i środków dydaktycznych, aby wyjść naprzeciw potrzebom wychowanków.

Metody i techniki pracy

Metody komunikacji alternatywnej i wspomagającej- AAC, (bodźce uprzedzające, znaki manualne, graficzne, przestrzenno- dotykowe,  piktogramy) oznacza wszelkie działania ukierunkowane na pomoc w porozumiewaniu się osób nie posługujących się mową głośną, werbalną lub posługujących się nią w ograniczonym stopniu.  Możliwość porozumiewania się podnosi jakość życia wychowanka, korzystnie wpływa na jego ogólny rozwój oraz funkcjonowanie w środowisku, uwalnia od napięć, pozwala dokonywać samodzielnych wyborów.

Integracja Sensoryczna ma na celu: stymulowanie percepcji wzrokowej; wydłużanie czasu koncentracji uwagi; pomoc w poznawaniu poszczególnych części ciała; usprawnianie mowy; poprawę precyzyjności ruchów, wzmacnianie palców; rozwijanie wrażliwości dotykowej; mobilizowanie do podejmowania aktywności własnej.

Terapia Snoezelen (elementy Sali Doświadczania Świata)- działa na poszczególne obszary zmysłowe rozluźniająco lub aktywizująco. Elementy tej metody wpływają na dobre samopoczucie oraz zapewniają poczucie bezpieczeństwa naszym wychowankom.

Metoda zabawowa- oddziałuje na sferę emocjonalną, sprzyja ujawnianiu pozytywnych uczuć, wspomaga samodzielną aktywność, wzmacnia poczucie bezpieczeństwa, poprawia komunikację oraz rozwija współpracę w grupie.

Techniki relaksacji- głównym celem jest osiągnięcie stanu relaksu i odprężenia psychicznego. Techniki relaksacji pomagają w redukcji stresu i napięć nagromadzonych
w ciągu dnia.

Arteterapia umożliwia korzystanie z najróżnorodniejszych technik i sztuk plastycznych, dzięki którym podopieczni uwalniają nagromadzone emocje, odreagowują je. Zajęcia podbudzają sensorycznie, poprawiają manualność, wyrównują braki i ograniczenia psychofizyczne, dają poczucie sprawstwa, zachęcają do samodzielności.

Biblioterapia z elementami dramy- dzięki tej formie zajęć wyzwalana jest u wychowanków aktywność własna, spontaniczność oraz radość, pogłębione zostają odczucia emocjonalne, rozwija się potrzeba komunikacji z otoczeniem, zajęcia doskonalą i kształcą uwagę, uwalniają od lęków oraz negatywnych emocji.

Aromaterapia w zależności od użytego określonego zapachu  ma na celu: pobudzenie pracy mózgu, zwiększenie wydolności oddechowej oraz pracy całego organizmu,  odpowiednie zapachy mają również pozytywny wpływ na relacje międzyludzkie, wspomagają współpracę  i komunikację w grupie, dają poczucie szczęścia oraz wyższy poziom energii. Poszczególne zapachy  pozwalają na  wyciszanie, uwolnienie od napięć, wprowadzenie  w całkowity stan relaksu, przywracają  równowagę, pozwalają całkowicie się odprężyć.

Metoda pozytywnych wzmocnień zwiększa poczucie wartości i godności, zachęca wychowanków do działania. Polega na udzielaniu pochwał, nagradzaniu oklaskami, stosowaniu wymownego gestu wyrażającego akceptację dla pożądanego zachowania wychowanków.

Metoda Felicji Affolter polega na wzbudzeniu u wychowanka poczucia sprawczości. Nauczyciel kładzie ręce na grzbietowej stronie dłoni podopiecznego i  lekko ukierunkowuje wykonywane czynności, co pozwala wychowankowi czuć się sprawcą podczas wykonywania określonego działania. Podopieczny uczy się współdziałania, wchodzi w interakcje z nauczycielem.  Metoda ta przełamuje nawyki i lęki podopiecznych, pozwala poznawać otaczający ich świat.

Nauka „życia przez życie” jest to polisensoryczne poznawanie otoczenia przez podopiecznego. Umożliwia poznawanie „życia” przez patrzenie, słuchanie, dotykanie, wąchanie i smakowanie czyli tworzenie globalnego, wielozmysłowego obrazu danego pojęcia. Podejmowane działania odnoszą się do każdej nawet najbardziej prozaicznej, codziennej czynności. Dzięki tej metodzie wychowanek rozbudza zainteresowanie otoczeniem, zwiększa poczucie bezpieczeństwa i akceptacji, uczy się naśladowania prostych czynności celowych, sprzyja rozumieniu prostych poleceń i adekwatnego na nie reagowania.

Metoda malowania dziesięcioma palcami pomaga przezwyciężać lęki, uwalnia od zahamowań, daje poczucie sprawczości, usprawnia motorykę małą, rozwija wrażliwość dotykową, podopieczny czerpie radość z zajęć, integruje się z grupą.

Program Aktywności Knilla ma na celu nie tylko rozwój fizyczny, motoryczny naszych wychowanków, ale również powoduje zmniejszenie liczby  zachowań autoagresywnych i stereotypowych. Celem zajęć jest zwiększenie świadomości ciała i wyodrębnienie jego części, wzrost pewności siebie i nawiązywanie pozytywnych relacji z otaczającym światem, doskonalenie uwagi i otwartości na sygnały płynące z otoczenia (szczególnie sygnały pozawerbalne), rozpoznawanie sygnałów i następujących po nich aktywności, współpracy z nauczycielem i stopniowe obejmowanie inicjatywy przez wychowanka przy wykonywaniu ćwiczeń.

Chromoterapia to terapia kolorami, która polega na stosowaniu różnych barw w stanach chorobowych ciała i umysłu. Podczas terapii wykorzystujemy barwy do regulowania poziomu pobudzenia u wychowanków. Ma znaczenie pomocnicze szczególnie przy przezwyciężaniu zachowań stereotypowych i hamowaniu zachowań agresywnych. Dzięki zastosowaniu odpowiedniego koloru można wychowanka pozytywnie stymulować do zajęć, tak aby był bardziej aktywny albo można wyciszyć i uspokoić.

Metodę Ruchu Rozwijającego Weronika Sherborne opracowała z myślą o dzieciach z globalnymi zaburzeniami rozwoju psychoruchowego. Praca tą metodą rozwija u wychowanka świadomość swojego ciała i obrazu samego siebie, stwarza warunki do zmniejszenia lub pozbycia się swoich zahamowań. Metoda ta pomaga w drodze niewerbalnej trenować niektóre zaburzone funkcje poznawcze.

W metodzie Ruchu Rozwijającego wyróżnia się kilka kategorii ruchu. Największe zastosowanie ma grupa ćwiczeń pozwalających dzieciom poznać swoje ciało. Ćwiczenia te są szczególnie wskazane, gdyż nie wymagają od ucznia ukierunkowanej aktywności własnej, która często przerasta możliwości rozwojowe osób głęboko upośledzonych umysłowo.

W terapii wykorzystujemy grupę ćwiczeń ruchu „z”, polegające na tym, że jeden partner jest bierny a drugi aktywny. Te ćwiczenia prowadzą przede wszystkim do budowania z wychowankiem relacji opartych na zaufaniu do terapeuty oraz wywołaniu pozytywnych wrażeń  i radości podczas zajęć.

Masaż dłoni i twarzy dostarcza wychowankowi wrażeń czuciowych, ale jest także przygotowaniem do ćwiczeń ruchowych oraz pomaga w rozwoju prawidłowego odczuwania własnego ciała. Pobudza czynności fizjologiczne, zwiększa koordynację mięśni i dobrze wpływa na wszechstronny rozwój psychofizyczny dziecka.

Trening czystości i czynności samoobsługowych polega na wdrażaniu wychowanków w miarę możliwości do zwiększania ich samodzielności podczas toalety, rozumienie znaczenia danych przedmiotów, doskonalenie samodzielnego bądź z pomocą spożywania posiłków, naukę syganalizowania potrzeb fizjologicznych.

Metoda „Porannego kręgu” polega na stymulowaniu polisensorycznym według pór roku obejmując swym zasięgiem wzrok, słuch, węch, dotyk i smak. Podczas rozbudzania możliwości percepcyjnych wychowanków bardzo ważną kwestią jest spotkanie terapeuty i podopiecznego a także dzieci ze sobą nawzajem, co sprzyja budowaniu zaufania, poczucia bezpieczeństwa a stworzony klimat pozwala osiągnąć przyjemność i zadowolenie.

MUZYKOTERAPIA poprawia komunikację, integruje grupę, stymuluje rozwój psychoruchowy, poprawia samopoczucie, zaspokaja potrzeby emocjonalne, poprawia wydolność oddechowo- krążeniową a także redukuje zmęczenie, relaksuje. Sposób prowadzenia zajęć, dobór utworów i ich zastosowanie zależne jest od przyświecających nam celów poszczególnych zajęć.

HIPOTERAPIA to szereg zabiegów terapeutycznych wykonywanych przy udziale konia. Kontakt wychowanka ze zwierzęciem wpływa na normalizację napięcia mięśniowego, nabywanie prawidłowego wzorca ruchu miednicy podczas chodu, doskonali równowagę, koordynację, orientację w przestrzeni, schemacie własnego ciała, a także wzrasta poczucie rytmu i samodzielność. Hipoterapia sprzyja zmniejszeniu zaburzeń emocjonalnych a także wpływa na rozwój kontaktów społecznych oraz  poczucia własnej wartości.

DOGOTERAPIA  ma na celu wszechstronny rozwój wychowanka, obcowanie z psem daje naszym podopiecznym przede wszystkim wiele radości, podczas zajęć uwalniają aktywność własną, reagują spontanicznie, kształtują pozytywne emocje, poprawiają komunikację a także relaksują się. Terapia pozytywnie wpływa na koncentrację uwagi, rozwój mowy i funkcji poznawczych, pobudza zmysły wzroku, słuchu, dotyku i węchu, daje poczucie bezpieczeństwa we własnym środowisku. Podczas zabaw z psem uczą się dostrzegać związki przyczynowo-skutkowe, rozpoznawać  kolory i kształty.

Terapia psychologiczna

Psycholog  tworzy diagnozę funkcjonalną wychowanka, prowadzi terapię psychologiczną, wspomaga kompetencje wychowawcze rodziny w ramach konsultacji  i  poradnictwa psychologicznego dla rodziny, współdziała z zespołem terapeutycznym w trakcie opracowywania  i  modyfikacji Indywidualnych  Programów Rewalidacyjno – Rehabilitacyjno- Opiekuńczo- Wychowawczych.

Terapia psychologiczna ukierunkowana jest  na stymulowanie globalnej percepcji, budowanie pola wspólnej uwagi, rozwijanie mechanizmów  naśladowania, czynności naprzemiennych i współdziałania, budowanie poczucia tożsamości, rozwijanie ciekawości  poznawczej, kształtowania prostych operacji myślowych- umiejętności  zrozumienia i wykonania prostych poleceń, rozumienia gestu, mimiki, dzielenia się spostrzeżeniami, niwelowanie zachowań niepożądanych.

Terapia logopedyczna

Osoby z głębokim upośledzeniem umysłowym mają wyraźny deficyt biologicznego mechanizmu rozwoju mowy dlatego werbalizacja dzieci głęboko upośledzonych ma ograniczony zakres.

Terapia logopedyczna opiera się na 4 poziomach:

  1. porozumiewanie na poziomie własnego ciała.  Celem postępowania terapeutycznego jest wykształcenie wzorca ruchowego u dziecka upośledzonego, jako reakcja na mowę ludzką. Rytmy i systematycznie powtarzane rytuały prowadzą do wykształcenia się czasowej sekwencyjności zachowań. Kontakt z dzieckiem na tym poziomie jest ukierunkowany na nadawanie. Źródłem kontaktu jest dotyk.
  2. komunikacja na poziomie percepcji „tu i teraz”. Dzieci komunikują się za pomocą własnego ciała i gestu (ciągną, pokazują, podchodzą, krzyczą itp.). I tu wprowadza piktogramy, jako „ułatwioną rzeczywistość”.
  3. komunikacja na poziomie organizacji własnego zachowania – wprowadzenie symbolizacji czynności – przedmioty. W tym celu kolejno wprowadza się piktogramy oznaczające czynności dnia codziennego. Obraz definiuje czynność przez wskazanie na jej odbywanie się.
  4. komunikacja na poziomie konkretno – obrazowym z użyciem mowy dźwiękowej dziecka. 

Praca nad rozwojem mowy przebiega etapami:

I – wzbudzenie motywacji do komunikowania się – kontakt emocjonalny
II – wspólne poszukiwanie optymalnego komunikowania się z otoczeniem – gest mimika, „dialog”, ćwiczenia stymulujące wszystkie zmysły
III – wprowadzenie indywidualnego słownika poznanych pojęć- naśladownictwo
IV – poszerzanie słownika o inne pojęcia

Terapia logopedyczna  ma na celu umożliwienie kontaktu z otoczeniem. Usprawnianie mowy jest procesem długotrwałym, powolnym, a uzyskane efekty zależą od konkretnego dziecka.